सिंह · सिंह (सिंह राशी म्हणूनही ओळखली जाते)

सिंह राशीची माणसे उबदार मनाची, निष्ठावंत आणि आदर्शवादी असतात आणि त्यांच्याकडे आतली ठाम मानसंहिता असते. ते अभिमानी, धाडसी, महत्त्वाकांक्षी आणि उमराव वृत्तीचे असतात — उत्तम तत्त्वे व चांगली बुद्धी असलेले खमके जीव. त्यांची ओळख त्यांच्या उद्दिष्टाशी घट्ट जोडलेली असते आणि जगात अर्थपूर्णपणे व्यक्त होण्याची ओढ त्यांना असते. त्यांच्यात नैसर्गिक नाट्यमयता आणि चुंबकीय व्यक्तिमत्त्व असते; ते अनेकदा मैफलीचे प्राण ठरतात — चैतन्यशील ऊर्जा व उत्साहाने इतरांना भुरळ घालतात. गोष्टींना ते तीव्रपणे आणि वैयक्तिक पातळीवर प्रतिसाद देतात आणि आत्माभिव्यक्तीत नाट्यमय, कधी व्यर्थ अभिमानीही असतात. लक्ष वेधून घेणे, सामाजिक प्रसंगी झळकणे त्यांना आवडते आणि मान, आदर व प्रतिष्ठा यांना ते इतर बहुतेक गोष्टींपेक्षा जास्त किंमत देतात. त्यांचे वागणे सुसंस्कृत असू शकते किंवा जीवनाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन तत्त्वचिंतक असू शकतो, आणि कायमचा ठसा उमटवण्याची इच्छा त्यांना चालवत असते.

• नैसर्गिक नेतृत्व आणि अधिकार; मागितल्याशिवाय आदर मिळवतात; संघटक म्हणून उत्कृष्ट
• उदार, मोठ्या मनाचे आणि खरोखरच इतरांच्या काळजीने प्रेरित
• प्रबळ सर्जनशील ओढ; आत्माभिव्यक्ती, कथाकथन आणि नाट्यात निपुण; प्रयोगात्मक कलांकडे नैसर्गिक ओढ
• निष्ठावंत आणि अढळ — स्थिर गुणामुळे भरवशाचे व चिकाटीचे; प्रियजनांचे कडवे रक्षक
• उच्च आदर्शवाद आणि न्याय व समतेची उदात्त जाण
• धाडसी आणि उत्साही; सौर चैतन्य दमसास व निर्धार देते; महत्त्वाकांक्षेसाठी जोखीम घ्यायला ते घाबरत नाहीत
• आकर्षक आणि पटवून देणारे; वादाने नव्हे तर आपुलकीने माणसे जिंकतात
• उत्साह आणि आशावादाने इतरांना प्रेरणा व चालना देण्याची नैसर्गिक क्षमता
• आयुष्यातील सर्व चढउतारांतून तारून नेणारे चारित्र्यबळ

सिंह जातकांचे हृदय खमके आणि उदार असते, पण अतितीव्र भावना किंवा लक्ष वेधून घेण्याच्या अवाजवी गरजेमुळे ते त्रस्त होऊ शकतात. मान्यता आणि कौतुकाची त्यांना तीव्र गरज असते, स्तुतीवर ते फुलतात — आणि इतरांच्या खर्चाने ही मान्यता शोधू शकतात. अभिमान आणि अहंकाराबाबतची संवेदनशीलता त्यांच्यात असते आणि कौतुकाचा अभाव किंवा अपमानाची जाणीव त्यांना खोलवर दुखावते. त्यांचे प्रबळ व्यक्तिमत्त्व दबाव टाकणारे ठरू शकते आणि विशेषतः जवळच्या नात्यांत ते हुकूमशाही किंवा नियंत्रणवादी होऊ शकतात; इतरांना आपले उपग्रह बनवण्याकडे त्यांचा कल असतो — आणि तेच पुढे त्यांच्याविरुद्ध बंड करू शकतात.

भागीदारीत ते नेहमीच यशस्वी होत नाहीत; कमी दर्जाच्या माणसांशी हातमिळवणी करण्याकडे किंवा जोडीदाराला आपल्या हाताखाली ठेवण्याकडे त्यांचा कल असतो. संततीकडून त्यांना त्रास होऊ शकतो, कारण ते मुलांना पुरेसे स्वातंत्र्य नेहमीच देत नाहीत. उद्दामपणा, आत्मधार्मिकता आणि स्वतःच्या मतांना चिकटून राहणे हे नेहमी दिसते. स्थिर गुणामुळे येणारा हट्टीपणा त्यांना दुरुस्ती किंवा बदल स्वीकारू देत नाही, आणि एरवीच्या धडाडीच्या स्वभावाच्या उलट भोगविलास किंवा आळसाचे कालखंडही येतात. स्वतःसाठी ते उच्च निकष लावत असल्याने अपयश आले किंवा महत्त्वाकांक्षा अपुऱ्या राहिल्या की ते फार खचून जातात. पडलेल्या स्थितीतील सिंह हे सर्वांत दुःखी माणसांपैकी असू शकतात.

नात्यांत सिंह जातक उत्कट आणि प्रेमळ असतात. आपल्या नात्यांत लक्ष्याच्या केंद्रस्थानी असणे त्यांना आवडते आणि जोडीदाराकडून मिळणाऱ्या निष्ठा व समर्पणाला ते इतर बहुतेक गुणांपेक्षा जास्त महत्त्व देतात. आपल्यावर प्रेम केले जावे आणि आपले कौतुक व्हावे ही त्यांची तीव्र इच्छा असते आणि बदल्यात ते निष्ठा व जिव्हाळा देतात. मात्र, आत्माभिव्यक्ती व मान्यतेच्या आपल्या गरजेचा जोडीदाराच्या गरजांशी समतोल साधण्याची काळजी त्यांनी घेतली पाहिजे; सिंहेचा वर्चस्वाकडचा कल जोडीदाराला समान मानण्याऐवजी त्याला दुय्यम करून टाकू शकतो.

• हृदय (प्रमुख)
• पाठीचा वरचा भाग आणि कणा
• रक्ताभिसरणसंस्था; एकूण चैतन्य आणि प्राणशक्ती

• नेतृत्वाच्या भूमिका: व्यवस्थापन, प्रशासन, कारभार
• सर्जनशील क्षेत्रे: प्रयोगात्मक कला, कथाकथन, नाट्य, चित्रपटनिर्मिती
• जनतेसमोरच्या भूमिका: प्रसिद्धी, राजकारण, जनसंपर्क
• सोने, चैनीच्या वस्तू आणि प्रतिष्ठेचे उद्योग
• अधिकार, दृश्यमानता आणि इतरांना प्रेरणा देण्याची क्षमता असलेल्या भूमिका
• पंचम भावाची सूत्रे: शिक्षण, संतती, सट्टा, करमणूक

आत्मकारक असलेल्या सूर्यामुळे सिंहेचा आध्यात्मिक अक्ष म्हणजे आत्म्याचा विकास आणि शुद्धीकरण. अहंकाराला उच्चतर आत्म्याशी जुळवून घ्यायला शिकणे हा मध्यवर्ती धडा आहे — अभिमानाकडून खऱ्या स्वामित्वाकडे आणि वर्चस्वाकडून खऱ्या सेवेकडे जाणे. सिंह जातकांनी आपला अभिमान आवरला, तर त्यांच्यात मोठे चारित्र्यबळ आणि आत्म्याचा आंतरिक मोठेपणा देणारी आध्यात्मिक दृष्टी विकसित होते.

सिंहेच्या आध्यात्मिक मार्गावरील प्रमुख सूत्रे अशी:

• पूर्वपुण्य आणि पंचम भावाचा धर्म — पूर्वजन्मीच्या पुण्याची फळे, धर्माच्या सेवेत सर्जनशील बुद्धीतून व्यक्त होणारी
• खरी नम्रता — खरा उमरावपणा वर्चस्वातून नव्हे, सेवेतून व्यक्त होतो; आत्माभिव्यक्ती व इतरांच्या गरजा यांचा समतोल
• सूर्योपासना आणि प्रकाश, स्पष्टता व सजग इच्छाशक्तीचा सन्मान करणाऱ्या साधना