पुनर्वसू

या नावानेही शोधले जाते: Punarvas

पुनर्वसू हे वैदिक ज्योतिषातील सातवे नक्षत्र असून ते पुनरुज्जीवन, नूतनीकरण आणि पुनर्स्थापना मूर्त करते. हे नाव संस्कृत पुनः + वसु यांपासून आले असून त्याचा अर्थ "प्रकाशाचे परतणे" किंवा "पुन्हा समृद्ध होणे" असा आहे.

अंश मर्यादा
मिथुन 20°00' – कर्क 3°20'
राशी
मिथुन & कर्क
स्वामी ग्रह
गुरु
चिन्ह
बाणांचा भाता / घर
देवता
अदिती (बारा आदित्यांची दिव्य माता)
गण
देव
गुण
सात्त्विक
तत्त्व
जल
प्रेरणा
अर्थ
शरीराचे अवयव
बोटे, नाक
Advertisement

मूळ वैशिष्ट्ये

जातक आपल्या अधिदेवता अदितीचे गुण प्रतिबिंबित करतात — सत्य, सौंदर्य, कुलीनता, उदात्तता आणि शुद्धता. ते सत्यनिष्ठ, उदार, शुद्ध, बुद्धिमान, देखणे आणि उच्च कुळातील असतात; त्यांच्यातून सुख आणि समाधान पसरते आणि नकारात्मकता फार कमी असते. सुसंवादी, काळजी घेणारे आणि रक्षणकर्ते स्वभावाचे हे जातक प्रसन्न, मैत्रीपूर्ण, हितकारी आणि आत्मभान असलेले असतात, आणि गुंतागुंतीपेक्षा साधेपणाकडे त्यांचा प्रबळ कल असतो.

कॅस्टर आणि पोलक्स या दोन ताऱ्यांचा दुहेरी प्रभाव परस्परविरोधी गुण देतो — पोलक्स हानी आणि धोका आणू शकतो, तर कॅस्टर सावरण्याची चिवट क्षमता देतो. संकटाचा सामना करताना उपजत आत्मविश्वास आणि आशावाद त्यांना सावरून पुन्हा उभे राहू देतो. ते भावनिकदृष्ट्या संतुलित, मानसिकदृष्ट्या विवेकी असतात, आव्हाने व आध्यात्मिक वाढीकडे ओढले जातात आणि दैवी कृपेने चिन्हांकित अशी प्रबळ अंतःप्रेरणा बाळगतात.

शुभ गुण: मिळूनमिसळून वागणे, आध्यात्मिक ज्ञान, प्रबळ स्मरणशक्ती, सफाईदारपणा, संयम, आत्मशुद्धी, प्रसन्नता, गृहप्रियता.

अवगुण: पुढचा विचार न करणे, चंचल मन, अस्थिरता, अतिसुलभीकरण, सावधगिरीकडे दुर्लक्ष, भौतिक गोष्टींत मर्यादित रस.

चार चरण

  • चरण १ (मेष नवमांश): मंगळ-गुरु प्रभाव; उत्साही, वाट पाडणारे, कृतिशील नूतनीकरण
  • चरण २ (वृषभ नवमांश): शुक्र-गुरु प्रभाव; भौतिकदृष्ट्या स्थिरावलेले, सौंदर्यनिष्ठ, सुखाची ओढ
  • चरण ३ (मिथुन नवमांश): बुध-गुरु प्रभाव; बुद्धिप्रधान, संवादकुशल, द्विस्वभावी; वर्गोत्तम
  • चरण ४ (कर्क नवमांश): चंद्र-गुरु प्रभाव; खोलवर लळा लावणारे, भावनाशील, घरकेंद्री; वर्गोत्तम

करिअर व व्यवसाय

दर्शनी रूपाच्या पलीकडे पाहणाऱ्या भूमिकांत आणि पुनर्प्राप्ती व पुनर्उभारणीभोवती फिरणाऱ्या कामांत हे जातक चमकतात:

  • आध्यात्मिक शिक्षक, गूढ तत्त्वचिंतक, मानसशास्त्रज्ञ
  • स्थापत्य, स्थापत्य अभियांत्रिकी, बांधकाम आणि इमारत देखभाल
  • नावीन्य आणि नक्षीकाम
  • अभिनय, नाट्य आणि लेखन
  • धान्याचे व्यापारी, व्यापारी, बँकर
  • कारागीर, सेवक, गुहावासी

या क्षेत्रांत प्रसिद्ध आणि श्रीमंत जातक अनेकदा नावारूपाला येतात.

नातेसंबंध व जुळणी

पुनर्वसू हे स्त्रीलिंगी नक्षत्र आहे. त्याचे सर्वाधिक अनुकूल प्रतिनक्षत्र आश्लेषा (पुंल्लिंगी नक्षत्र) आहे. ज्येष्ठा, अनुराधा, श्रवण आणि पूर्वाषाढा यांच्याशीही उपजत जुळणी आहे (योनिपद्धतीतील मांजर-ससा/माकड यांचे साम्य).

सर्वाधिक प्रतिकूल नक्षत्रे मघा आणि पूर्वा फाल्गुनी आहेत; ही दोन्ही उंदराने दर्शवली जातात — पुनर्वसूच्या सशाच्या प्रतीकाचा नैसर्गिक शत्रू.

आरोग्याची दुखरी स्थाने

  • बोटे, हात आणि नाक
  • वरची श्वसनसंस्था
  • फुफ्फुसे आणि खांदे (मिथुनेच्या अधिपत्यामुळे)
  • चंचल मनामुळे येणारी मज्जासंस्थेची अस्थिरता

आध्यात्मिक सूत्रे

काल व अवकाशाच्या पलीकडे जाणाऱ्या असीम विश्वमातेशी — अदितीशी — असलेल्या नात्यात रुजलेला एक खोल आध्यात्मिक प्रवाह पुनर्वसू वागवते. आध्यात्मिक मार्गाने होणारी आत्मशुद्धी हे त्याचे ठळक वैशिष्ट्य आहे. जीवनात आध्यात्मिक अर्थ शोधणे, आतून नव्याने उभे राहणे आणि भौतिक मर्यादेतून मुक्ती मिळवणे यांकडे हे जातक स्वाभाविकपणे ओढले जातात. प्रभू रामाचा जन्म याच नक्षत्रावर झाला, हे त्याचा धर्ममार्गी राजत्व, दैवी कृपा आणि परतीच्या वाटेवरील आत्म्याचा प्रवास यांच्याशी असलेला संबंध अधोरेखित करते.

Advertisement