कृत्तिका

कृत्तिका (संस्कृतमध्ये "कापणारी") जातकांना भेदक विवेकबुद्धी बहाल करते — अगदी सूक्ष्म त्रुटी हेरण्याची आणि निर्दोषतेचा ध्यास घेण्याची तीक्ष्ण क्षमता. अग्नीच्या अधिपत्याखालील या व्यक्ती अग्निमय ऊर्जा, स्पष्टवक्ता प्रामाणिकपणा आणि जोरदार निर्धार पसरवतात. बाहेरून कठोर पण आतून उबदार व रक्षणकर्त्या असलेल्या या जातकांच्या दबदब्यामागे आपल्या माणसांविषयीची खरीखुरी काळजी असते. त्यांचा राग तीव्र असतो पण अल्पकाळ टिकतो आणि सूडबुद्धी नसते. तर्कशुद्ध वादविवादात ते निपुण असतात आणि भौतिक तसेच आध्यात्मिक — दोन्ही पातळ्यांवर शुद्धीकरणाची त्यांची ओढ प्रबळ असते. दोष शोधण्याची प्रवृत्ती आणि मुत्सद्देगिरीचा अभाव यांमुळे मुळात सचोटी असूनही ते समाजात अप्रिय ठरू शकतात.

शुभ गुण: प्रामाणिकपणा, स्पष्टवक्तेपणा, कष्ट, रक्षणवृत्ती, स्वावलंबन, अग्निमय निर्धार, विश्वास व आदर मिळवण्याची क्षमता.

अवगुण: रूक्ष स्पष्टवक्तेपणा, दोष शोधणे, सामाजिक ताठरपणा, रागाचे उघड प्रदर्शन, बदलत्या परिस्थितीशी जुळवून घेण्यात अडचण.

• चरण १ (धनु नवमांश): धर्मनिष्ठ, तत्त्वचिंतक, साहसी; सूर्याची ऊर्जा गुरूच्या विस्तारातून वाहते
• चरण २ (मकर नवमांश): शिस्तबद्ध, महत्त्वाकांक्षी, व्यवहारी; भौतिक कर्तृत्व व रचनेची ओढ
• चरण ३ (कुंभ नवमांश): मानवतावादी, स्वावलंबी, बुद्धिप्रधान; अग्नी सामूहिक आदर्शांकडे वळलेला
• चरण ४ (मीन नवमांश): आध्यात्मिक ओढीचे, करुणाशील, भावनिकदृष्ट्या संवेदनशील; अग्नी आणि मोक्ष यांच्यातील पूल

प्रशासक, नेते, वकील, अभियंते, वैद्य आणि नकाशाकार म्हणून हे जातक बहरतात. वैद्यक, कलात्मक वस्तू, सूत-कापडाचा व्यवसाय आणि नेमकेपणा व चिकित्सक विश्लेषण मागणाऱ्या कामांत ते चमकतात. करिअरमधील यश अनेकदा जन्मभूमीपासून दूर मिळते. व्यावसायिक भागीदाऱ्या सहसा प्रतिकूल ठरतात; स्वतंत्र किंवा नेतृत्वाच्या भूमिका त्यांना कितीतरी अधिक मानवतात.

कृत्तिकेशी जोडलेल्या पारंपरिक वृत्तींमध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश होतो: यज्ञाग्नीचे रक्षण व पूजन करणारे ब्राह्मण, पवित्र मंत्र व यज्ञनियमांचे जाणकार, व्याकरणकार, पुरोहित, ज्योतिषी, भाष्यकार, सोन्याच्या खाणीतील कामगार, न्हावी, कुंभार, सेनापती, आणि अग्नीशी काम करणारे — सोनार, लोहार आणि तत्सम कारागीर.

कृत्तिकेची योनी मेंढी असल्याने ती पुष्य नक्षत्राशी (मेंढा योनी) उपजतच अनुकूल आहे. स्वाती आणि हस्त (दोन्ही म्हैस योनी) यांच्याशीही ती अनुकूल आहे. योनिविसंगतीमुळे (वाघ व सिंह ही प्रतीके — मेंढीचे नैसर्गिक शत्रू) ती चित्रा, विशाखा, धनिष्ठा आणि पूर्वा भाद्रपदा यांच्याशी प्रतिकूल आहे.

या नक्षत्राच्या अधिपत्याखालील शरीरावयवांशी — डोके, डोळे आणि कपाळ — संबंधित संवेदनशीलता. अग्निमय स्वभावामुळे जातकांना ताप, दाह, किंवा राग व अतिश्रमांतून उद्भवणारे ताणजन्य विकार होण्याची शक्यता असते.

शुद्धीकरण हेच कृत्तिकेचे सर्वांत खोल आवाहन आहे. अधिदेवता म्हणून अग्नी हा अशुद्धी जाळून टाकणारा परिवर्तनकारी अग्नी दर्शवतो. देहबंधनांची आसक्ती तोडून आध्यात्मिक परिवर्तनातून जाण्याकडे या जातकांचा ओढा असतो. मेष आणि वृषभ या दोन्ही राशींवर पसरलेले असल्याने हे नक्षत्र एका वैश्विक उंबरठ्यावर उभे राहते — कच्ची प्रेरणा आणि मूर्त प्रकटीकरण यांच्यामधल्या — आणि कृत्तिका जातकांना बदल पेटवण्याची ठिणगीही देते व तो टिकाऊ रूपात उतरवण्याची क्षमताही.