षष्ठ भाव · अरि भाव

षष्ठ भाव (अरि भाव / शत्रु भाव / सत्रु भाव — याला रिपु भाव असेही म्हणतात), जो दुःस्थान आहे, हा वैदिक जन्मकुंडलीतील बारा भावांपैकी एक आहे.

संस्कृत नाव
अरि भाव / शत्रु भाव / सत्रु भाव (याला रिपु भाव असेही म्हणतात)
वर्गीकरण
दुःस्थान (अडचणींचे स्थान); तसेच उपचय (प्रयत्नांतून वाढ होणारे स्थान)
नैसर्गिक राशी
कन्या
Advertisement

प्रमुख कारकत्वे

  • आरोग्य, आजारपण, रोग आणि व्याधींचा अपेक्षित कालावधी
  • रोजची दिनचर्या, आहार, पोषण आणि व्यायाम
  • शत्रू, वाद, विरोधक आणि संघर्षाचे व्यवस्थापन
  • कर्जे, उसनवारी आणि आर्थिक जबाबदाऱ्या
  • खटले आणि न्यायालयीन प्रकरणे
  • सेवा, निःस्वार्थ कर्तव्य आणि चाकरी
  • आत्मशिस्त आणि आत्मोन्नती
  • पाळीव प्राणी आणि लहान गुरे
  • बळ वाढवणारे अडथळे आणि आव्हाने
  • व्यवस्थापन, रचना आणि वेळेचे नियोजन
  • पोलीस आणि लष्कर
  • हाताने करावयाची कामे (उदा. टंकलेखन), श्रमाची कामे आणि रोजची कर्तव्ये
  • हाताखालची माणसे, कामगार आणि श्रमशक्ती
  • अन्न आणि उपाहारगृह व्यवसाय

शरीरावयव व आरोग्य

  • पोट
  • आतडी
  • पचनमार्ग
  • ताण, चिंता आणि अतिसेवनाशी जोडलेले पचनसंस्थेचे विकार

दर्शविली जाणारी माणसे व नाती

  • शत्रू आणि स्पर्धक
  • कर्मचारी, सहकारी आणि श्रमिक/सेवा देणारे कामगार
  • मातृपक्षाकडील (दूरचे) नातेवाईक
  • पाळीव प्राणी आणि आपल्या देखरेखीखालील जनावरे
  • आपण ज्यांच्यावर अधिकार गाजवतो किंवा ज्यांची सेवा करतो ती माणसे (हाताखालचे)

करिअर व धनविषयक बाबी

  • कामाची शिस्त आणि सेवाभिमुख भूमिका
  • व्यवसाय आणि कामाचे वातावरण
  • श्रमाची कामे आणि रोजची कर्तव्ये
  • पोलीस, लष्कर आणि संरक्षण क्षेत्रातील करिअर
  • वैद्यकीय व्यवसाय
  • अन्न आणि उपाहारगृह व्यवसाय
  • कामाच्या ठिकाणी संघर्ष व वाद; कामाच्या ठिकाणी होणारे अपघात
  • कर्जे, उसनवारी, दिवाळखोरी, कराराचा भंग किंवा खटल्यांतून होणारे आर्थिक नुकसान
  • आर्थिक लाभासाठी लागणारे कष्ट
  • पैसा खर्च करणे आणि देणी चुकवणे

या भावातील ग्रह

ग्रहपरिणाम
सूर्यकामाची प्रबळ शिस्त, प्रयत्नांतून बढती; शुभ असल्यास चांगली रोगप्रतिकारशक्ती व दमसास
चंद्रसेवेतून मिळणारे भावनिक समाधान; लहरी स्वभाव; ताणामुळे पचनाच्या तक्रारींची शक्यता
गुरुलाभासाठी कष्ट आवश्यक; चांगले गुण निष्प्रभ होऊ शकतात; अतिसेवनामुळे आरोग्याच्या तक्रारी (यकृत, रक्ताभिसरण); शत्रूंकडूनही शिकण्याची उदारता
शुक्रवाद मिटवण्यात आणि मुत्सद्देगिरीत कुशल; सेवाभिमुख; आरोग्य समाधानकारक; आहारातील अतिरेकाबाबत सावधगिरी आवश्यक
मंगळशत्रूंवर मात करतो; कृतिशील आणि स्पर्धाप्रिय; ताप, अपघात आणि कामाच्या ठिकाणी संघर्षाची शक्यता
बुधअस्वस्थ मन; ताण व चिंतेमुळे आरोग्याच्या तक्रारी; अतिश्रमामुळे मज्जासंस्थेच्या विकारांचा धोका
शनीकष्टांतून येणारी जिद्द; कर्तव्ये कठीण मार्गाने शिकतो; पचनाच्या आरोग्याची चिंता; अनावश्यक काळजी व नैराश्याकडे कल
राहूअनुकूल स्थान; संघर्ष हाताळण्यात कुशल; सेवेतून लाभ; शत्रूंशी झुंज अखेरीस आत्मउपचाराकडे नेते
केतूसर्वसाधारणपणे प्रतिकूल; संघर्ष व अप्रिय प्रसंग टाळण्याची वृत्ती; अपघात व अडथळ्यांना बळी पडण्याची शक्यता; चिकाटीच्या प्रयत्नांतून विजय शक्य

भावेशाच्या स्थानाचे परिणाम

  • षष्ठेश केंद्रात (१, ४, ७, १०) असल्यास त्या जीवनक्षेत्रांतील आरोग्याच्या अडचणी किंवा संघर्ष वाढू शकतात, पण चांगल्या स्थितीत तो षष्ठ भावाची ऊर्जा उत्पादक मार्गाने वळवतोही.
  • षष्ठेश त्रिकोणात (१, ५, ९) असल्यास शत्रू व कर्जांचे अशुभत्व कमी होऊ शकते आणि अडचणी वाढ व सेवाधर्मात रूपांतरित होतात.
  • षष्ठेश दुःस्थानात (६, ८, १२) असल्यास त्याचे स्वतःचे अशुभत्व निष्प्रभ होण्याकडे कल असतो, त्यामुळे शत्रू व रोगांपासून होणारी हानी घटते; तरीही इतर घटकांनुसार आरोग्य, खटले किंवा गुप्त शत्रूंशी संबंधित अडचणी तीव्रही होऊ शकतात.
  • षष्ठेश पुन्हा षष्ठ भावातच असल्यास जातकाची शत्रूंवर मात करण्याची आणि आजारातून सावरण्याची क्षमता विशेषत्वाने वाढते.
  • षष्ठेश प्रथम भावात असल्यास जातक आजारांना बळी पडू शकतो, पण तो चिवट आणि सेवावृत्तीचाही असतो.
  • षष्ठेश दशम भावात असल्यास वैद्यकीय, कायदा, संरक्षण किंवा सेवा उद्योगातील करिअर दर्शवू शकतो.
  • बलवान षष्ठेश सर्वसाधारणपणे शत्रूंवर विजय, कर्जांचे व्यवस्थापन, शिस्तीने आरोग्य राखणे आणि सातत्यपूर्ण प्रयत्नांतून अडथळ्यांवर मात करण्याची क्षमता देतो.
Advertisement